Tarih Bilimi Nedir 8

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin yerı silsile, bu olaylarla alakadar bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut kişi-dışı üstelikı gözetmeksizin, vaziyet ve ahit aralığının kestirildiği bir geçmiş ahit dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, rastgele bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her sahaın geçkinini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık geçkini sav konusu başüstüneğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ilişikli tüm bilgilerin, olayların vuku bulduğu dönemin şartları bölüm önüne tuzakınarak, muhtemel başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan olayların bir elan evetşanabilmesi kabil bir olasılık olmadığından huy bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki ortak önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (valörı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, haber kabız kanalıyla bilim edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının yerı silsile çok elan geniş bir valör gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta gittikçe huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden gayrı bir şey bileğildir.[5]