Tarih Bilimi Nedir 6

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin kenarı sıra, bu olaylarla ilişkin bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut kişioğlu-dışı nüansı gözetmeksizin, dünya ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, menşe-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her meydanın cemaziyelevvelini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık cemaziyelevveli lügat konusu olduğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara değgin tüm bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları bölüm önüne düzenınarak, olası olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir daha yaşanabilmesi üzere bir olasılık olmadığından huy bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar içinlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mealı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem iktibas kanalıyla bili edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının kenarı sıra çok daha geniş bir meal derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca zamanla huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey bileğildir.[5]