Tarih Bilimi Nedir 4

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin üstı aralık, bu olaylarla dayalı bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut in-dışı başkalıkı gözetmeksizin, dünya ve bugün aralığının kestirildiği bir geçmiş bugün dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, herhangi bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her alanın maziini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık mazii nazire konusu evetğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara ilgili tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları görüş önüne kızılınarak, olanaklı evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir elan evetşanabilmesi gibi bir muhtemellık olmadığından natür bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki eş içinlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, salık iktibas vasıtasıyla malumat edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının üstı aralık çok elan geniş bir anlam hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta gittikçe natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden ayrıksı bir şey değildir.[5]