Tarih Bilimi Nedir 3

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin yanı düzen, bu olaylarla dayalı bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya sima-dışı farkı gözetmeksizin, mevzi ve bugün aralığının kestirildiği bir geçmiş bugün dilimde, münasebet-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan gün, rastgele bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her düzın güzeşteini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei alay konusu evetğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara bağlı tüm bilgilerin, olayların vuku bulduğu dönemin şartları bölüm önüne kızılınarak, mümkün evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan olayların bir elan evetşanabilmesi gibi bir mümkünlık olmadığından doğa bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki şerik katlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, bilgi transfer vasıtasıyla bili edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yanı düzen çok elan geniş bir mazmun hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca yavaş yavaş doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey değildir.[5]