Tarih Bilimi Nedir 10

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yönı teselsül, bu olaylarla ait bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya insan-dışı nüansı gözetmeksizin, yer ve çağ aralığının kestirildiği bir geçmiş çağ dilimde, münasebet-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her meydanın evvelini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık evveli alay konusu başüstüneğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ilgili bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları basar önüne alınarak, muhtemel başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir elan yaşanabilmesi üzere bir muhtemellık olmadığından doğa bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki eş muhaliflığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, bilgi transfer suretiyle bili edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yönı teselsül çok elan geniş bir mazmun gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca zamanla doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden gayrı bir şey bileğildir.[5]