Tarih Bilimi Nedir 1

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yönı gün, bu olaylarla ilgili bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya âdemoğlu-dışı farkı gözetmeksizin, mevki ve dem aralığının kestirildiği bir geçmiş dem dilimde, saika-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, rastgele bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her alanın geçkinini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık geçkini sözcük konusu olduğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ilişkin bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları basar önüne kızılınarak, olası olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir daha yaşanabilmesi kadar bir muhtemellık olmadığından huy bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar karşıtlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (fehvaı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, ses seda transfer aracılığıyla malumat edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının yönı gün çok daha geniş bir fehva hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca giderek huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden gayrı bir şey değildir.[5]